Repository path: workshop/experiments/E-20260726b-forced-or-borrowed/runs/windows.md · rendered 2026-09-09

Translation windows — Ovid, Metamorphoses

Latin text: Perseus phi0959.phi006.perseus-lat2.xml (Magnus). Selected by select.py under the frozen design E-20260726b-forced-or-borrowed. Ten windows of 14 hexameters.

This file contains the Latin and nothing else. The English of the published translations, the target runs and the control spans are in key.json, which the lead does not open until translation.md and its translator's log are committed.

Window 1 — Metamorphoses 10.669–682

669 Illa moram celeri cessataque tempora cursu 670 corrigit atque iterum iuvenem post terga relinquit. 671 Et rursus pomi iactu remorata secundi 672 consequitur transitque virum. Pars ultima cursus 673 restabat; “nunc” inquit “ades, dea muneris auctor!” 674 inque latus campi, quo tardius illa rediret, 675 iecit ab obliquo nitidum iuvenaliter aurum. 676 An peteret, virgo visa est dubitare: coegi 677 tollere et adieci sublato pondera malo 678 impediique oneris pariter gravitate moraque. 679 Neve meus sermo cursu sit tardior ipso, 680 praeterita est virgo: duxit sua praemia victor. 681 Dignane, cui grates ageret, cui turis honorem 682 ferret, Adoni, fui? — nec grates inmemor egit,

Window 2 — Metamorphoses 11.542–555

542 poscit opem, subeunt illi fraterque parensque, 543 huic cum pignoribus domus et quodcumque relictum est. 544 Alcyone Ceyca movet, Ceycis in ore 545 nulla nisi Alcyone est; et cum desideret unam, 546 gaudet abesse tamen. Patriae quoque vellet ad oras 547 respicere inque domum supremos vertere vultus, 548 verum ubi sit, nescit; tanta vertigine pontus 549 fervet, et inducta piceis e nubibus umbra 550 omne latet caelum, duplicataque noctis imago est. 551 Frangitur incursu nimbosi turbinis arbor, 552 frangitur et regimen, spoliisque animosa superstes 553 unda, velut victrix, sinuataque despicit undas, 554 nec levius, quam siquis Athon Pindumve revulsos 555 sede sua totos in apertum everterit aequor,

Window 3 — Metamorphoses 12.56–69

56 E quibus hi vacuas inplent sermonibus aures, 57 hi narrata ferunt alio; mensuraque ficti 58 crescit, et auditis aliquid novus adicit auctor. 59 Illic Credulitas, illic temerarius Error 60 vanaque Laetitia est consternatique Timores 61 Seditioque recens dubioque auctore Susurri. 62 Ipsa, quid in caelo rerum pelagoque geratur 63 et tellure, videt totumque inquirit in orbem. 64 Fecerat haec notum Graias cum milite forti 65 adventare rates, neque inexspectatus in armis 66 hostis adest: prohibent aditus litusque tuentur 67 Troes, et Hectorea primus fataliter hasta, 68 Protesilae, cadis, commissaque proelia magno 69 stant Danais, fortisque animae nece cognitus Hector.

Window 4 — Metamorphoses 13.89–102

89 et vestrae valuere preces! Si quaeritis huius 90 fortunam pugnae, non sum superatus ab illo. 91 Ecce ferunt Troes ferrumque ignesque Iovemque 92 in Danaas classes: ubi nunc facundus Ulixes? 93 Nempe ego mille meo protexi pectore puppes, 94 spem vestri reditus: date pro tot navibus arma! 95 Quod si vera licet mihi dicere, quaeritur istis, 96 quam mihi, maior honos, coniunctaque gloria nostra est, 97 atque Aiax armis, non Aiaci arma petuntur. 98 Conferat his Ithacus Rhesum imbellemque Dolona 99 Priamidenque Helenum rapta cum Pallade captum: 100 luce nihil gestum est, nihil est Diomede remoto. 101 Si semel ista datis meritis tam vilibus arma, 102 dividite, et pars sit maior Diomedis in illis!

Window 5 — Metamorphoses 14.390–403

390 seque novam subito Latiis accedere silvis 391 indignatus avem duro fera robora rostro 392 figit et iratus longis dat vulnera ramis. 393 Purpureum chlamydis pennae traxere colorem, 394 fibula quod fuerat vestemque momorderat aurum, 395 pluma fit, et fulvo cervix praecingitur auro, 396 nec quicquam antiquum Pico nisi nomina restat. 397 Interea comites, clamato saepe per agros 398 nequiquam Pico nullaque in parte reperto, 399 inveniunt Circen (nam iam tenuaverat auras 400 passaque erat nebulas ventis ac sole recludi) 401 criminibusque premunt veris regemque reposcunt 402 vimque ferunt saevisque parant incessere telis. 403 Illa nocens spargit virus sucosque veneni

Window 6 — Metamorphoses 15.444–457

444 Urbem etiam cerno Phrygios debere nepotes, 445 quanta nec est nec erit nec visa prioribus annis. 446 Hanc alii proceres per saecula longa potentem, 447 sed dominam rerum de sanguine natus Iuli 448 efficiet; quo cum tellus erit usa, fruentur 449 aetheriae sedes, caelumque erit exitus illi.” 450 Haec Helenum cecinisse penatigero Aeneae 451 mente memor refero, cognataque moenia laetor 452 crescere et utiliter Phrygibus vicisse Pelasgos. 453 Ne tamen oblitis ad metam tendere longe 454 exspatiemur equis, caelum et quodcumque sub illo est, 455 inmutat formas tellusque et quidquid in illa est: 456 nos quoque, pars mundi, quoniam non corpora solum, 457 verum etiam volucres animae sumus inque ferinas

Window 7 — Metamorphoses 13.299–312

299 Si simulasse vocas crimen, simulavimus ambo; 300 si mora pro culpa est, ego sum maturior illo. 301 Me pia detinuit coniunx, pia mater Achillem, 302 primaque sunt illis data tempora, cetera vobis. 303 Haud timeo, si iam nequeam defendere, crimen 304 cum tanto commune viro: deprensus Ulixis 305 ingenio tamen ille, at non Aiacis Ulixes! 306 Neve in me stolidae convicia fundere linguae 307 admiremur eum, vobis quoque digna pudore 308 obicit. An falso Palameden crimine turpe est 309 accusasse mihi, vobis damnasse decorum? 310 Sed neque Naupliades facinus defendere tantum 311 tamque patens valuit, nec vos audistis in illo 312 crimina: vidistis, pretioque obiecta patebant.

Window 8 — Metamorphoses 14.465–478

465 admonitu quamquam luctus renoventur amari 466 perpetiar memorare tamen. Postquam alta cremata est 467 Ilion et Danaas paverunt Pergama flammas, 468 Naryciusque heros, a virgine virgine rapta, 469 quam meruit poenam solus, digessit in omnes, 470 spargimur et ventis inimica per aequora rapti 471 fulmina, noctem, imbres, iram caelique marisque 472 perpetimur Danai cumulumque Capherea cladis. 473 Neve morer referens tristes ex ordine casus, 474 Graecia tum potuit Priamo quoque flenda videri. 475 Me tamen armiferae servatum cura Minervae 476 fluctibus eripuit, patriis sed rursus ab agris 477 pellor, et antiquo memores de vulnere poenas 478 exigit alma Venus, tantosque per alta labores

Window 9 — Metamorphoses 15.538–551

538 utque forem tutus possemque impune videri, 539 addidit aetatem nec cognoscenda reliquit 540 ora mihi Cretenque diu dubitavit habendam 541 traderet an Delon: Delo Creteque relictis 542 hic posuit nomenque simul, quod possit equorum 543 admonuisse, iubet deponere, “qui” que “fuisti 544 Hippolytus” dixit, “nunc idem Virbius esto!” 545 Hoc nemus inde colo, de disque minoribus unus 546 numine sub dominae lateo atque accenseor illi.” 547 Non tamen Egeriae luctus aliena levare 548 damna valent, montisque iacens radicibus imis 549 liquitur in lacrimas, donec pietate dolentis 550 mota soror Phoebi gelidum de corpore fontem 551 fecit et aeternas artus tenuavit in undas.

Window 10 — Metamorphoses 13.274–287

274 Troas ab arsuris cum defensore carinis. 275 Ausum etiam Hectoreis solum concurrere telis 276 se putat, oblitus regisque ducumque meique, 277 nonus in officio et praelatus munere sortis. 278 Sed tamen eventus vestrae, fortissime, pugnae 279 quis fuit? Hector abit violatus vulnere nullo! 280 Me miserum, quanto cogor meminisse dolore 281 temporis illius, quo Graium murus, Achilles 282 procubuit! Nec me lacrimae luctusque timorque 283 tardarunt, quin corpus humo sublime referrem. 284 His umeris, his, inquam, umeris ego corpus Achillis. 285 et simul arma tuli, quae nunc quoque ferre laboro! 286 Sunt mihi, quae valeant in talia pondera, vires, 287 est animus certe vestros sensurus honores.